Jeanne d’Arc, de heldin van Frankrijk
Rouen is de hoofdstad van Haute-Normandie. Deze oude stad is door de eeuwen het decor geweest van vele machtswisselingen en bloedige oorlogen, maar het meest bekend is deze stad misschien nog wel om het feit dat Jeanne d’Arc er de dood vond op de brandstapel. De kleine vrouw die alles deed om haar koning op de troon te krijgen, werd vervolgens door deze zelfde koning- zo gaan althans de verhalen - in de steek gelaten toen het er echt om spande.
Jeanne d’Arc hoort op jonge leeftijd de stem van god, aan haar verschijnen heiligen en engelen, die haar de opdracht geven om Frankrijk aan de Fransen terug te geven. Hoewel men in het begin denkt dat ze niet helemaal goed bij haar hoofd is, gelooft iedereen haar op een gegeven moment wel. Ze herkent de koning – de latere Karel VII - in een menigte, terwijl ze hem nooit eerder gezien heeft en vraagt hem zijn troon op te eisen. Koningen werden in die tijd gekroond in Reims, deze stad was echter op dat moment in het bezit van de Engselen. Om bij deze stad te kunnen gaan bevrijden, moest Jeanne d’Arc eerst bewijzen dat ze in staat was om een leger te leiden en oorlog te voeren; ze moest eerst naar Orléans om deze stad te bevrijden. Na veel getouwtrek krijgt Jeanne d’Arc uiteindelijk een klein legertje mee. De kleine maagd uit het Noord-Oostelijk deel van Frankrijk blijkt een briljant strateeg en weet in 1429 in een paar dagen tijd Orléans op de Engelsen te veroveren, hen daarmee een gevoelige slag toebrengend. Jeanne d’Arc wordt Engeland’s staatsvijand nummer 1. Hierna kon de gang naar Reims ondernomen worden. In die tijd was het zo dat je pas echt koning was als je in Reims gekroond en gezalfd was. Deze stad wordt door Jeanne en haar troepen zonder al te veel moeite overgenomen. De koning kon nu gekroond worden in Reims en de Fransen kregen daarmee hun gevoel van eigenwaarde weer terug. Nu waren ze weer bereid te vechten tegen de Engselen.
Maar de koning verleend nu niet echt veel medewerking meer. Jeanne die hierover teleurgesteld is, probeert nog een paar keer om de Engelsen op verschillende punten te verslaan, maar dit mislukt even zo vaak. Bij de slag om Parijs raakt ze gewond aan haar dijbeen. De troepen worden teruggetrokken tot achter de Loire. Als Jeanne weer hersteld is gaat ze met een groep vrijwilligers terug naar het front. Daar wordt ze uiteindelijk bij Compiègne gevangen genomen door de Bourgondiërs.
In die tijd was het normaal dat krijgsgevangenen tegen betaling van een soort ‘losgeld’ werden teruggegeven aan hun eigen partij. In het geval van Jeanne d’Arc betekende dat dat haar koning voor haar moest betalen. Hij deed dit echter niet. Om deze reden wordt vaak gezegd dat de koning Jeanne in de steek heeft gelaten, maar er is ook documentatie die erop wijst dat hij wel degelijk heeft geprobeerd haar ‘terug te kopen’. Hierin staat ook dat de koning dreigt de Bourgondische gevangenen hetzelfde lot te laten ondergaan als wat Jeanne d’Arc moet ondergaan. ‘De maagd van Orléans’, zoals Jeanne na de slag om Orléans genoemd werd, werd uiteindelijk verkocht aan een handlanger van de Engelsen. Die hadden sinds die slag nog een appeltje met haar te schillen. Ze probeert nog aan haar vijanden te ontsnappen door uit de toren waar ze gevangen zit te springen, maar dit mislukt en ze wordt bewusteloos afgevoerd.
Er wordt een proces tegen haar gevoerd waarbij ze wordt beschuldigd van weglopen uit het ouderlijk huis, het ontkennen van kerkelijk gezag (Jeanne had haar eigen contact met god via de stemmen die ze hoorde en de verschijningen die ze zag), poging tot zelfmoord (naar aanleiding van de sprong uit de toren) en het dragen van mannenkleren. Jeanne d’Arc ontkend alles, maar na dreiging met foltering geeft ze uiteindelijk toe dat ze stemmen hoort. Ze wordt veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Dit was voor de Engelsen niet genoeg, zij wilden haar dood hebben. Uiteindelijk wordt ze er via een trucje ingeluisd. In de gevangenis worden haar eigen kleren weggehaald, daarvoor in de plaats worden mannenkleren neergelegd. Nu kan het proces heropend worden en Jeanne wordt veroordeeld voor ketterij, haar straf zal dood op de brandstapel zijn.
Jeanne d’Arc legde zich bij haar lot neer en werd op 30 mei 1431 in Rouen op de brandstapel gezet. Volgens de legende vlogen er op het moment dat ze stierf twee witte duiven uit het vuur. Het publiek was overtuigd; er was een heilige vermoord.
De moeder van Jeanne d’Arc zorgde er in 1450 voor dat het proces van haar dochter werd herzien. In 1456 wordt de veroordeling nietig verklaard door paus Callixtus III. Op 16 mei 1920 werd ‘de maagd van Orléans’ door paus Benedictus XV heilig verklaard.
De stad Rouen is het decor geweest van de verbranding van de kleine maagd, die tegenwoordig wordt gezien als het symbool van vrijheid voor de Fransen. Ze werd verbrand op het Vieux Marché-plein midden in de stad. Op de plek waar de brandstapel stond is nu in haar eer een kleine kerk gebouwd. In deze kerk is met een kruis de precieze plek van de brandstapel aangegeven. Vlakbij deze kerk staat het Musée Jeanne d’Arc.
Openingstijden van het museum; * van 15 april tot en met 15 september elke dag van 9.30uur tot 13.00uur en van 13.30uur tot 17.00uur. * van 16 september tot en met 14 april van 10.00uur tot en met 12.00uur en van 14.00uur tot en met 16.00uur.
|