ARROMANCHES LES BAINS EN DE D-DAY STRANDEN
Andouillettes, appelcider en ‘le 6 juin’; een indrukwekkende combinatie
Door: Renske Gores Arromanches les Bains; een klein plaatsje aan de kust van Basse-Normandie. Op D-Day was dit een van de plekken waar hevig gevochten werd, tegenwoordig is het een leuk plaatsje met vriendelijke en gastvrije mensen, overal vlaggen, grote bloembakken en kleurige uithangborden. Voor de kust liggen de overblijfselen van de kunstmatige haven ’Murlberry Harbour’ die de geallieerden er aan het begin van de invasie neerlegden.
ANDOUILLETTES! We rijden in één dag vanuit Nederland naar het kleine plaatsje Arromanches-les-Bains, waar we een paar dagen zullen verblijven. In deze omgeving willen we de begraafplaatsen van WO II, een aantal D-Day-musea en de prachtige kustlijn bekijken. Uiteraard staan ook de lokale restaurants met hun bijzondere streekgerechten op het programma.
Na aankomst in het dorp gaan we eten in een klein restaurantje met een omheind terras, hier zitten we lekker uit de wind. De kaart bevat verschillende – ons onbekende – streekgerechten, wij kiezen uiteindelijk voor ‘andouillettes’. Als voorgerecht kiezen we een van de streekpaté’s. Terwijl we wachten op het eten en de drankjes kijken we uit over de zee en de restanten van Murlberry Harbour.
Als eerste eten we de paté, deze is heerlijk. Dan volgen de andouillettes, deze zijn……minder. Het streekgerecht is een soort worst, gevuld met varkensingewanden, maar bepaald geen frikadelletje. Het opensnijden gaat bijzonder lastig, en eenmaal open blijkt het ding gevuld met forse, ondefinieerbare stukken. Het ruikt een beetje zurig. Er wordt mosterd en friet bij geserveerd en dapper wagen we een poging tot het eten van deze streek-‘lekkernij’. Hoewel we echt ons best doen, krijgen we het gerecht niet op. Onze smaakpapillen kunnen deze specialiteit bepaald niet waarderen. Bij het afhalen kijkt de ober veelzeggend naar onze halfvolle borden. “Terminez?” vraagt hij quasi-verbaasd. Als we knikken pakt hij hoofdschuddend onze borden en loopt mompelend richting keuken. “Dessert?” vraagt hij knorrig bij terugkomst. Ja, we willen graag een toetje, we hebben namelijk nog lang niet genoeg gegeten. “Des fromages, s’il vous plaît”; dat zorgt er altijd voor dat je toch nog met een goedgevulde maag buiten staat. Nu kan de ober ineens weer lachen, hij is namelijk ‘maître du fromage’…… Jaja…
Hij verdwijnt weer en komt een paar minuten later terug met een enorm dienblad vol met kazen. Het wordt voorzichtig op tafel geschoven en de goede man begint een 10 minuten durende verhandeling over de verschillende de kazen die voor ons staan. Dit gaat zo rap en uitbundig dat we hem maar voor ons laten kiezen en we krijgen ieder drie verschillende stukken op ons bordje geschoven. Hij weet er de perfecte – dure - wijn bij. Ons schuldgevoel over het niet opgegeten hoofdgerecht maakt dat we toegeven en de wijn er bij bestellen.  En dat blijkt een gelukkige keuze; we genieten uitgebreid van de kazen en de wijn. Als het eten op is en de fles leeg, bestellen we nog een streekspecialiteit; een calvados. ‘Om het eten een plekje te geven.’ Hierna is het tijd om te gaan slapen en enigszins wankel op de benen zoeken we onze bedjes op.
Le 6 juin, la musée du debarquement en de Normandy American Cemetery and Memorial
Na het ontbijt bezoeken we de eerste bezienswaardigheid van onze lijst; het Musée du Débarquement* in Arromanches-les-Bains. Het museum is misschien niet zo groot, maar er staat heel veel in. Hier kun je alles te weten komen over de kunstmatige havens van de geallieerden, die in het geheim over het Kanaal gesleept werden. Je ziet er o.a. maquettes van de kust met de opstelling van de kunstmatige haven ‘Murlberry Harbour’, als je dan over de maquette heen naar buiten kijkt zie je daar de overblijfselen van de havens liggen. In het museum vind je ook uniformen, informatiefilmpjes, en brieven van Amerikaanse soldaten naar het thuisfront. In één van die brieven van een jonge soldaat aan zijn moeder schrijft hij dat hij nog nooit zo veel appelbomen bij elkaar heeft gezien en dat hij voor het eerst alcohol heeft gedronken; appelcider. De opmerking erna ‘eigenlijk vond ik het niet zo lekker’ zorgt voor een glimlach, totdat je leest hoe jong deze soldaat was: 17 jaar. Het museum is een grote bron van informatie, hier zien en leren we ook veel dingen die we nog niet wisten over de Tweede Wereldoorlog. ‘The longest day’ komt hier tot leven. Na bijna twee uur komen we weer naar buiten en lopen we de ‘overwinnaarsroute’; de weg omhoog in Arromanches-les-Bains, waar je onderweg een oude tank van de geallieerden tegenkomt. Eenmaal boven aan de route, heb je een prachtig uitzicht langs de grillige kustlijn. Bij helder weer kun je kilometers ver kijken, dit is de ideale plek om even uit te rusten en te genieten van onze meegebrachte lunch.
Voor de middag staat de Amerikaanse begraafplaats in Colleville sur Mer** - net buiten St. Laurent sur Mer - op het programma, hier liggen 9.387 Amerikaanse soldaten begraven. Naast al deze graven is er ook nog een monument voor de vermisten; deze is voor geallieerde soldaten die tijdens Tweede Wereldoorlog waarschijnlijk zijn overleden, maar wier lichamen nooit zijn teruggevonden of niet geïdentificeerd konden worden. Er staan 1557 namen op dit monument. Midden in de halve cirkel die het monument is, staat een groot bronzen beeld, getiteld: ‘The Spirit of American Youth Rising from the Waves’.
De begraafplaats is keurig onderhouden; het gras is knalgroen en kort geschoren, de gedenkstenen zijn helder wit en de dennenbomen staan keurig op een rij. Het is er heel rustig, terwijl er toch honderden mensen rondlopen. Iedereen praat zachtjes en loopt rustig, zelfs kleine kinderen. De gedenkstenen strekken zover het oog reikt. Als je tussen de bomen door kijkt zie je zee waar de soldaten vandaan kwamen. Het is allemaal heel indrukwekkend, je wordt er stil van. Vooral als je de leeftijd op de gedenkstenen bekijkt; het merendeel was net achttien jaar, een enkeling was nog iets jonger. Zo hier en daar staat een enkele rode roos voor een gedenksteen, het gaat dan om graven van onbekende soldaten. ‘here rests in honored glory a comrade in arms, known but to God’, staat er op de steen. 
We lopen uren over de rustige en vredige begraafplaats, lezen alle namen op het monument voor de vermisten en schrijven uiteindelijk bij vertrek een boodschap in het gastenboek.
’s Avonds zitten we, nog steeds onder de indruk van wat we gezien hebben, aan het (wat veiliger) diner van 'salade avec Camembert Normandie', 'entrecôte avec des pommes dauphines' en 'salade de fruits fraiche'. Om de jonge Amerikaanse soldaat, wiens brief we in het musée du debarquement gelezen hebben, te gedenken drinken we er appelcider bij……
• Openingstijden en prijzen van het Musée du Debarquement in Arromanches les Bains;
- februari, november, december : van 10.00uur – 12.30uur en van 13.30uur tot 17.00uur - maart en oktober : van 9.30uur tot 12.30uur en van 13.30uur tot 17.30uur - april : van 9.00uur tot 12.30uur en van 13.30uur tot 18.00uur - mei, juni, juli en augustus; van 9.00uur tot 19.00uur - september; van 9.00uur tot 18.00uur - paasweekend; van 9.00uur tot 19.00uur - gesloten op 24, 25 en 31 december - op zondag geopend vanaf 10.00uur, behalve in juni, juli en augustus dan om 9.00uur
- Prijzen volwassenen (individueel) ; € 6,50
- Prijzen kinderen, studenten (individueel); € 4,50
- Prijzen volwassen in groepen vanaf 20 mensen; € 5, 50
- Prijzen kinderen, studenten in groepen vanaf 20 mensen; € 4,00
Musée du Débarquement Place du 6 Juin 14117 Arromanches
** De begraafplaats is vrijwel elke dag geopend van negen uur ’s ochtends tot vijf uur ‘s middags, alleen op 25 december en 1 januari is het gesloten.
|